Khi Tổng thống Donald Trump chuẩn bị gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này, ngành công nghiệp ôtô Mỹ và các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đang liên tục gửi đến ông một thông điệp: Xin đừng cho phép Trung Quốc tiếp cận thị trường ôtô Mỹ.

Hồi tháng 1, ông Trump nói với Câu lạc bộ Kinh tế Detroit rằng sẽ “tuyệt vời” nếu các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc muốn xây dựng nhà máy ở Mỹ và tuyển dụng người Mỹ, nói thêm: “Tôi rất thích điều đó. Hãy để Trung Quốc vào, hãy để Nhật Bản vào”, theo Reuters.

Những bình luận của ông đã gióng lên hồi chuông cảnh báo trong một ngành công nghiệp vốn vận động hành lang một cách có hệ thống để cấm ôtô Trung Quốc vào thị trường Mỹ bằng các quy định bảo mật dữ liệu nghiêm ngặt và thuế quan cao đối với xe điện.

Vì vậy, các nhà sản xuất ôtô, nhà cung cấp, nhà sản xuất thép, công đoàn và các chính trị gia tăng cường nỗ lực, lập luận rằng các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc, với sự hỗ trợ vô hạn của nhà nước, quy mô khổng lồ, lợi thế công nghệ xe điện và giá cả cực thấp, sẽ đè bẹp các nhà sản xuất trong nước và nước ngoài khác, làm suy yếu nền tảng sản xuất cốt lõi của Mỹ.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Elissa Slotkin của Michigan cũng đặc biệt kêu gọi ông Trump không nên đạt được thỏa thuận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về việc cho phép đầu tư của Trung Quốc vào ngành công nghiệp ôtô của Mỹ, đưa các thương hiệu xe Trung Quốc vào các đại lý của Mỹ.

Trong tháng 4, ba nghị sĩ Đảng Dân chủ cũng kêu gọi ông Trump sớm cấm các hãng xe Trung Quốc sản xuất tại Mỹ, ngoài nguy cơ khiến các hãng xe của Mỹ không cạnh tranh nổi, mà còn lo ngại về việc kích hoạt một cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia khó khắc phục.

Thời gian gần đây, ngành công nghiệp ôtô Mỹ đã thể hiện sự đoàn kết hiếm thấy trong việc ủng hộ lệnh cấm đối với xe Trung Quốc. Cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả ôtô ngày càng gia tăng tại Mỹ, nơi Kelley Blue Book ước tính giá niêm yết trung bình của một chiếc xe hiện đã vượt quá 51.000 USD, khiến các nhà sản xuất hiện tại đặc biệt dễ bị tổn thương trước các mẫu xe Trung Quốc giá rẻ hơn.

Ngành ôtô Mỹ không muốn đối mặt tình trạng mà các đồng nghiệp của họ ở châu Âu gặp phải: các thương hiệu Trung Quốc ngày càng tăng độ nhận diện và tăng thị phần ở châu lục già.

Năm 2025, các thương hiệu Trung Quốc đã tăng gấp đôi thị phần trên thị trường ôtô châu Âu lên 6%, và sự quan tâm của người tiêu dùng đối với xe điện Trung Quốc đang tăng lên khi giá xăng dầu tăng cao. Canada đang bắt đầu nhập khẩu 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm và hiện có 34 thương hiệu ôtô Trung Quốc đang bán tại Mexico, chiếm khoảng 15% thị trường này với giá thấp hơn nhiều so với bất kỳ sản phẩm nào có sẵn tại Mỹ.

Công đoàn lớn nhất của Đức, IG Metall, không phản đối việc Volkswagen có thể mở cửa các nhà máy chưa được sử dụng hết công suất cho các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc, nhưng tin rằng bất kỳ động thái nào như vậy cũng cần được đánh giá rất cẩn thận.

Volkswagen đang tiếp tục quá trình tái cấu trúc, với một thành phần quan trọng là kế hoạch cắt giảm việc làm: đến năm 2030, khoảng 50.000 việc làm sẽ bị cắt giảm tại Đức. Công ty hiện có 660.000 nhân viên trên toàn thế giới, trong đó khoảng 280.000 người ở Đức. Bên cạnh việc cắt giảm việc làm, năng lực sản xuất cũng sẽ được xem xét định kỳ.

Zwickau, nhà máy đầu tiên của Volkswagen chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất xe điện, có khoảng 8.000 nhân viên tính đến cuối 2025. Nhà máy này có thể là ứng viên cho sự hợp tác với Trung Quốc.

Mỹ Anh